شب يلدا و زمستان در ملارد قديم

 

 

 

http://malardiha.blogfa.com

 

شب نشينيهاي زمستاني از شب يلدا يعني شب اول دي که به آن شب چله گفته مي…شد آغاز ميگرديد. در اين شب غالباً برف سنگيني ميباريد و بعضاً سهبار برف روبي انجام ميگرفت.

 

اهالي ملارد قديم، اين شب را جشن ميگرفتند و تا نزديکيهاي صبح در خانه يکديگر به تعريف خاطرات و شادگويي ميپرداختند.

 

از خوردنيهاي اين شب، انجير، کشمش، توت، نخودچي، گردو، بادام، فندق و تخمه بود و علاوه… بر آن، هندوانه نيز مي…خوردند زيرا بر اين اعتقاد بودند که اگر کسي در اين شب هندوانه بخورد در چله تابستان تشنگي بر او چيره نخواهد شد. اگر هندوانه نمييافتند به ترشي هندوانه قناعت مي…کردند.

 

 

شب نشيني…هاي زمستاني

 

شب نشيني…هاي زمستاني که با شب يلدا آغاز گرديده بود در تمام شب…هاي زمستان ادامه مي…يافت، زيرا در اين فصل از کاشت و برداشت خبري نبود. بنا بر اين، روز را در خانه و در زير کرسي ميگذراندند و شبها نيز به صورت دورهاي به خانه يکديگر رفته، شادماني و خوشي را براي يکديگر به ارمغان ميبردند.

 

در شب نشيني…هاي زمستاني علاوه بر اخبار روستا؛ قصههاي «اصلي و کَرم»، «شاه اسماعيل»، «کوراوغلي» و «ليلي و مجنون» نيز خوانده ميشد و بعضاً يک نفر شعر ميخواند و يک نفر ني ميزد. گفته شده است که در اين شب…ها، بعضيها نيز چُگور ميزدند و چُگور نوعي سهتار بود که نوازندهي آن ضمن نواختن آن، اشعاري را نيز ميخواند.

 

در شب نشيني…هاي زمستاني که غالباً تا صبح ادامه مي…يافت، همه نوع آجيل و خشکبار مورد استفاده قرار مي…گرفت و عمده خوردنيهاي اين شبها گندم شاهدانه تف داده و قاهوت بود.

 

 

کرسي

 

چهارپايهاي مربع شکل که هر ضلع آن در حدود يک متر، و ارتفاع آن ۶٠ سانتميتر بود. روي آنرا با لحافي مربع شکل و بزرگ که به آن لحاف کرسي گفته ميشد ميپوشاندند. و براي گرمادهي به آن، از ذغال بهره مي…گرفتند.

 

شيوه گرمادهي به کرسي بدين…قرار بود: ذغال را در حياط روشن کرده و پس از آن که دود ذغال از ميان ميرفت، آن را با خاک انداز و يا وسيلهي ديگر به اتاق آورده و درون چاله کرسي مي…ريختند (چاله کرسي گودي کوچکي بود که ملاردي…هاي قديم در زمان ساختن اتاق در وسط اتاق تعبيه مي…نمودند).

 

پس از آن که ذغال درون چاله کرسي ريخته مي…شد، روي آن مقداري خاکستر ميريختند تا ذغال…ها به آرامي بسوزند و سپس کرسي را بر روي چاله کرسي قرار ميدادند. هنگامي که نياز به گرماي بيشتري بود، مقداري از خاکستر را کنار ميزدند.

بعدها منقل، جاي چاله کرسي را گرفت و از آن پس، ذغال کرسي را درون منقل ريخته و زير کرسي قرار ميدادند. در سالهاي اوليه انقلاب، منقل برقي جاي منقل ذغالي را گرفت.

 

براي استفاده از کرسي، افراد خانواده دور آن به نحوي مينشستند که پاها و نيمه پايين بدنشان، درون کرسي قرار ميگرفت و بدين وسيله خود را گرم مينمودند.

 

در سالهاي اخير استفاده از کرسي از تمامي خانهها رخت بربسته به گونه…اي که کودکان و جوانان نمي…توانند تصويري از آن را در ذهن ترسيم نمايند.